🎉 In februari of maart is het tijd voor carnaval. Het is een eeuwenoud feest dat diep geworteld is in zowel religieuze tradities als volkscultuur. Het feest vindt zijn oorsprong in de katholieke kalender en markeert de periode van overvloed en plezier voorafgaand aan de veertig dagen durende vastentijd van de lente, die begint op Aswoensdag. Oorspronkelijk diende carnaval als een moment van ontlading en omkering, waarin maatschappelijke normen tijdelijk werden losgelaten en men zich overgaf aan feestelijke excessen.

Carnaval staat bekend om zijn rijke symboliek en rituelen, waaronder uitbundige verkleedpartijen, optochten met praalwagens, en satirische uitingen die vaak maatschappelijke en politieke onderwerpen op de hak nemen. Een ander complex aspect van carnaval is de sociale omkering: rollen worden omgedraaid, machtsverhoudingen worden tijdelijk opgeschort, en mensen mogen zich even ontdoen van hun dagelijkse identiteit door middel van maskers en kostuums. Dit fenomeen is nauw verbonden met het antropologische concept van “rituele omkering”, waarbij maatschappelijke structuren tijdelijk worden losgelaten om uiteindelijk weer versterkt terug te keren. Carnaval is een diepgeworteld cultureel fenomeen dat historische, sociale en religieuze lagen kent.

🕺 Carnaval biedt een mooie kans om in de klas te praten over verschillende kenmerken van vieren, zoals rituelen, symbolen, levensvragen, gemeenschapsgevoel, onderbreking van het gewone, expressie van identiteit en de verbinding met het ritme van de seizoenen. Door deze kenmerken te bespreken, krijgen leerlingen een breder begrip van hoe feesten als carnaval niet alleen voor plezier zorgen, maar ook diepere culturele, sociale en levensbeschouwelijke functies vervullen.

🎭 Materialen voor de klas:

HUMAN – Werken met een aflevering van De vloer op: Eigen keuzes maken [fictie] Lees verder

KRO-NCRV – Katholieke encyclopedie: carnaval Lees verder

Lesson Up – Korte introductieles carnaval Lees verder

National Geographic – Waaraan danken deze 5 steden hun carnavalsnaam? Lees verder

National Geographic – Waarom vieren we carnaval? Lees verder

NPO Kennis – Hoe ontstond carnaval in het zuiden van het land? Lees verder

NPO Kennis – Hoe vieren we carnaval in Nederland? Lees verder

NTR – Andere Tijden aflevering: Vier ’t Laeve! Lees verder

Universiteit Utrecht: Over de aflevering: Carnaval heeft christelijke wortels, maar de kerk wilde er niets mee te maken hebben Lees verder