Didactische suggesties
Nieuwe klassen voor je neus. Misschien ook wel nieuw samengestelde klassen. Dan is het zaak de groep goed te vormen. NKO (Onderwijskennis) geeft een aantal suggesties in het artikel Aan de slag met groepsdynamiek. Lees verder
Uit eerdere interviews met collega’s bieden we je daarnaast graag een aantal suggesties.
Suggestie 1: Het ontmoeten van iedereen
Annelieke Dortant geeft haar leerlingen iedere les een nieuwe plek, waardoor ‘bubbels’ worden doorbroken en gesprekken rijker worden. Ze vertelt erover in een VDLG-interview. Lees verder
Suggestie 2: Schrijfoefening
Kim Dusch ontwikkelde met haar sectiegenoten een concrete werkvorm die in haar lessen steeds terugkomt: een stiltemoment aan het begin van de les. Ze vertelde erover in een VDLG-interview. Lees verder Janneke Sonneveld ontwikkelde een soortgelijke oefening. Ze vertelde hierover in een interview met de VDLG. Lees verder. Een beschrijving van de werkvorm vind je hier.
Steeds meer leraren maken bij het begin van de les gebruik van een startopdracht. Het zorgt voor een goede overgang van pauze/vorige les naar de nieuwe les en activeert de leerlingen. Toetsrevolutie en Vernieuwenderwijs geven suggesties voor zo’n startopdracht. Lees het blog van Toetsrevolutie en het blog van Vernieuwenderwijs.
Suggestie 3: Levensbeschouwing op foto
Lerarenopleider (pabo) levensbeschouwing Tom Schoemaker daagt zijn studenten uit om taal te vinden voor levensbeschouwing door hen foto’s te laten maken en te laten ontdekken wat die hun zeggen. In een VELON-presentatie laat hij in kort bestek zijn werkwijze zien. Pieter Snel, ook werkzaam in een pabo, deed iets soortgelijks. Studenten zochten in de publieke ruimte naar levensbeschouwing. Denk aan bijvoorbeeld graffiti, reclameposters, beeldende kunst, architectuur, stickers en logo’s. Ze maakten uit het gemaakte beeldmateriaal zelf een selectie en gingen hierover in gesprek met medestudenten. Verus schreef een kort artikel over de activiteit. Aanleiding voor de werkvorm was het blog Lessen van een duif in de koopgoot.
Suggestie 4: Levensbeschouwelijke wandeling
Docent mbo Maaike Elfring ontwikkelde een wandeling rond het thema moed. Ze maakt hierbij gebruik van de omgeving van het ROC waar zij werkt. De leerlingen worden met diverse opdrachten uitgedaagd om op diverse punten van de wandeling na te denken over het thema. In een interview met de VDLG vertelde ze over deze en andere activiteiten. Lees verder Het boekje van de wandeling dat zij ontwierp vind je hier. Het sjabloon (Canva) is verkrijgbaar via Maaike: maaike.elfring@firda.nl.
Suggestie 5: Ga rommelen
Het is voor veel collega’s zoeken. Wat te doen met AI als je vak zo leeft van reflectie, overdenken en schrijven? Veel collega’s zoeken de oplossing in het aloude met de hand schrijven, live in de les, terughalen. Anderen laten het bestaan van AI los, en gaan over schrijfproducten in gesprek. Daardoor worden teksten weer (meer) de woorden van de leerlingen zelf. Weer anderen gaan het gesprek aan over AI en de perfectie die het pretendeert. Want een vak dat gaat over menselijkheid is misschien wel de beste plek om het gesprek te voeren over de vermeende perfectie van AI en het goede, het ware en het schone van imperfectie.
Cultuursocioloog Siri Beerends schreef een artikel over sloppiness, rafelranden aan wat mensen zeggen en schrijven, onverbloemde imperfectie. Ze stelt dat het tijd is voor het thematiseren en praktiseren van rommeligheid. Misschien geldt haar oproep ook wel voor de les LG. Het is een mooie uitdaging om leerlingen te vragen naar hun ‘sloppiness’. Welke momenten van imperfectie die oké waren, zetten ze zonder blikken of blozen op hun (mentale) c.v.? Lees het verhaal van Siri: Menselijke rommeligheid als tegengif voor AI
Lees ook het interview dat we eerder hadden met Bert Roebben met naar het voorbeeld van Kurt Vonnegut een oproep het weerbarstige, echte proces van maken en scheppen te zoeken met leerlingen: ‘Leraren die levensbeschouwelijk thuis zijn en daar een verhaal rond hebben’ en een terugblik op een webinar met Bert Roebben: ’Blijf elkaar opzoeken als vakcollega’s’.
Suggestie 6: Kennismaken in geuren en kleuren
Pieter Snel en dans/dramadocent Robert van der Merwe gebruikten met hun pabo-studenten de werkvorm Maori-paspoort. Anders dan bij een gewone kennismakingsronde nodigt deze werkvorm studenten uit te onderzoeken wat zij over zichzelf vertellen en waarom. Ze worden uitgedaagd in geuren en kleuren te vertellen waar ze vandaan komen. Met de vragen:
- Hoe heet je?
- Waar komen je (voor)ouders vandaan? Welke les hebben ze jou geleerd?
- Hoe ziet de omgeving eruit waar jij geboren/opgegroeid bent? Hoe ruikt deze? Hoe klinkt deze? Hoe voelt deze? Welke herinnering heb je daaraan?
- Wat vind jij op dit moment belangrijk in het leven?
- Welke voorbeeld wil jij geven aan de mensen om je heen?
De werkvorm leidde tot geanimeerde gesprekken in kleine groepen, waarop studenten met plezier terugkeken omdat ze veel meer over elkaar te weten kwamen en ze merkbaar bekender raakten met elkaar. In Narthex 3 (thema lichamelijkheid) delen Pieter en Robert meerdere werkvormen waarbij levensbeschouwing en dans/drama samenwerken.
Didactisch trainer Suzanne Lustenhouwer verzamelt op de website Voor de klas diverse suggesties waaronder het schrijven van een handleiding over jezelf en een video brief aan jezelf. Lees verder Op de website Up Yourself vind je diverse kleine tot grotere werkvormen om actief te werken aan kennismaking en groepsvorming. Lees verder
beeld: drobotdean via Magnific