Boekbespreking: Ik hou van mij
Sander van Leeuwen (2026). Ik hou van mij. De geautoriseerde biografie van Harrie Jekkers. Bot Uitgevers.
Nee, het is geen boek met op het eerste gezicht heel veel zeggingskracht voor het vak levensbeschouwing/godsdienst. Dat was ook niet de reden dat ik het de voorbije zomer las. Ik had behoefte het hoofd even leeg te maken en las boeken van een aantal Nederlandse cabaretiers waaronder deze biografie geschreven van Sander van Leeuwen.
Het boek is tot stand gekomen door vele gesprekken tussen Jekkers en Van Leeuwen in Utrecht, de oude flat van zijn overleden moeder, en Ibiza waar de cabaretier meestal verblijft. In het boek is het ontstaan van het boek vaak onderwerp. Je hoort Jekkers afwegen of hij dingen wel wil toevertrouwen aan de lezer.
Het boek is lichtvoetig en vermakelijk en vlot geschreven (en gelezen). Wat maakt het het lezen waard?
Om te beginnen de zoektocht naar een bestemming. Harry Jekkers was een blauwe maandag leraar Engels, maar het maken van muziek (binnen zijn eigen beperkingen op gitaar, zegt hij eerlijk) en het schrijven trokken te sterk. Zijn vader drukte hem op het hart het vooral te proberen. Als iets niet lukt, kan terugvallen op een tweede plan altijd nog. Zijn jeugdvriend schrijver Koos Meinderts zat ernaast, voor hem waren de woorden ook bedoeld. We weten wat ervan kwam. Het verhaal van die zoektocht (je hebt die × zoveel leerlingen in je klas) maakt het boek interessant. Jekkers spiegelt in zijn verhaal langs welke punten zo’n tocht kan lopen.
Een ander aantrekkelijk punt is het tijdsbeeld dat het boek geeft. Opgegroeid in de jaren zestig, wereldbewust aan het worden in de jaren zeventig, en (re)agerend in de jaren tachtig – om je in de jaren negentig en nul af te vragen of je niet net zo mat bent geworden als iedereen die je in je reactionaire jaren bestreed. Dat is het verhaal dat Jekkers levendig vertelt. Iedereen kent het indrukwekkende Over de muur (1984) van Klein Orkest dat hij aanvoerde. Jekkers vertelt in de biografie hoe het lied er kwam en wat het deed.
Het boek is ook interessant omdat Jekkers in het vertellen van zijn verhaal de vraag stelt of hij wel echte vriendschappen aangaat of het bijltje erbij neergooit als het hem genoeg is. Naast zijn levenslange vriendschap met Koos Meinderts vertelt hij over studievriend en vakgenoot Jeroen van Merwijk. Tot slot biecht Jekkers in het boek op waarom de coronatijd voor hem zo ontluisterend was. Het was leven op de rand.
De biografie is bovenal het lezen waard omdat je iemand ziet reflecteren op een ‘afgerond’ leven en ziet onderzoeken wat hem ten diepste drijft. Het is een aansprekend boek dat in zijn lichtheid echt wel iets te zeggen heeft. Vergis je niet. Het zou dezelfde vergissing zijn als Jekkers voorstellingen afdoen als enkel maar grappen en grollen.
Ik vond het persoonlijk prettig in de luwte van de vrije zomerweken aan de hand van zijn verhaal mijn eigen gedachten te vormen over wat ik het nieuwe schooljaar wil vasthouden en misschien eens anders wil doen. Daar nodigt het boek je toe uit – zonder dat dat nu vooral de bedoeling van de schrijver en zijn verteller, Harry Jekkers, was. En als je los van dat alles gewoon in de eerste plaats nieuwsgierig bent naar de wordingsgeschiedenis van het werk van Harrie Jekkers, dan heb je aan het boek een heel geslaagde biografie.
Pieter Snel
Pieter Snel is lerarenopleider levensbeschouwing bij een pabo.
beeld: Magnific