Vaknieuws
De voorbije maanden waren er diverse publicaties, nieuwsberichten en programma’s die raken aan het vak levensbeschouwing/godsdienst. Bij het verschijnen van elke nieuwsbrief van de VDLG bieden we een kort overzicht van bronnen die bruikbaar zijn voor klas en curriculumontwikkeling. Suggesties voor vaknieuws kun je sturen naar communicatie@vdlginfo.nl.
Tilburg University opende het academisch jaar met de vraag welke invloed AI heeft op ons mensbeeld. Paul van Geest verzorgde een opening en vertelde er ook over in Trouw en op Radio 1. Hij houdt het mensbeeld van het mysterie van de mens overeind tegenover reductionistische AI en de zucht naar voorspelbaarheid. Komende tijd doet Tilburg University onderzoek naar de bijdrage die de theologie kan leveren aan het vraagstuk van mensbeelden (onder druk) in tijden van AI. Als VDLG volgen we het thema en zullen we over dit onderzoek en andere onderzoeken regelmatig nieuws delen.
▪️ Beluister het gesprek op Radio 1: Welke invloed heeft AI op ons mensbeeld?
▪️Lees het essay in Trouw: Hoe de theologie ons mensbeeld kan redden in tijden van AI
▪️Tilburg University bracht als een opmaat naar het onderzoek afgelopen zomer de open access bundel De universiteit als spiegel van de samenleving: Hoe kunstmatige intelligentie ons onderzoek, onderwijs en mensbeeld verandert uit, geschreven door Paul van Geest, Emile Aarts en Ronald de Jong. De bundel is te vinden via Tilburg University.
▪️Eerder bracht de universiteit de open access bundel AI Ergo Sum uit. Deze is te vinden via Tilburg University.
Augustus 2026
Eerder vaknieuws
Juni 2026
Mogen we nog een beetje leven?
Arnon Grunberg schreef dit essay waarin hij nadenkt over de zeggingskracht van de Bergrede. Hij sprak er o.m. over in Buitenhof. Bekijk de uitzending
Encycliek over AI
Paus Leo XIV schreef een encycliek over kunstmatige intelligentie. Katholiek Nieuwsblad wijdde er een gratis te lezen themanummer aan. Lees verder
Gemeenschap
Theoloog en kunstenaar Birgit Jaarsma schreef een opinie over de vraag of we noeten spreken van een zingevings- of van een gemeenschapscrisis. Op LinkedIn vat ze die kort samen met de woorden: “We blijven praten over een zingevingscrisis. Daarmee maken we het probleem vooral individueel. Alsof mensen vastlopen omdat ze niet goed genoeg weten wat de zin van hun leven is. Alsof zij nog wat harder moeten zoeken, reflecteren, ontwikkelen of ontdekken. Maar wat als het probleem niet in mensen zit? Wat als de werkelijke crisis ligt in het verdwijnen van plekken waar mensen gekend worden, gedragen worden en ergens bij horen? We hebben een samenleving gebouwd waarin bijna alles een prestatie is geworden: succes, geluk, relaties, geloof en zelfs veerkracht. En kerken? Die zouden een alternatief moeten bieden. Maar te vaak zijn ook zij gemeenschappen geworden van voorwaarden, overtuigingen en antwoorden, terwijl mensen vooral verlangen naar aanwezigheid, genade en verbinding. Misschien hebben we niet in de eerste plaats een zingevingscrisis. Misschien hebben we een gemeenschapscrisis.” Lees de opinie
Overlijden Lieke Marsman
In juni overleed schrijver Lieke Marsman. We schreven op LinkedIn bij haar overlijden: “Met veel genoegen lazen velen van ons het werk van Lieke Marsman. In onder andere het boek Op een andere planeet kunnen ze me redden ging ze in op haar (veranderde) denken over religie. Haar deelname aan Zomergasten was indrukwekkend. Vanmorgen werd bekendgemaakt dat ze is overleden. NOS schrijft: “Volgende week verschijnt haar boek De Dichter en de duivel. Dat gaat over een dichter die een huis heeft gekocht, en ontdekt dat haar berging toegang biedt tot een ondergrondse wereld, “die wordt bevolkt door influencers, politici, opiniemakers en columnisten en de duivel”, aldus uitgeverij Pluim. Het boek is gebaseerd op Dante Alighieri’s hel.” (bron: LinkedIn). Diverse media schreven over haar aandacht voor religie zoals Trouw en Nederlands Dagblad.
Aandacht voor rouw in de klas
NOS schreef over de roep van expert om meer aandacht voor rouw in de klas te hebben. Niet pas als zich een overlijden voordoet, maar regulier. Uit het bericht: “Scholen zouden structureel aandacht moeten besteden aan rouw, niet alleen als zich sterfgevallen voordoen. Daarvoor pleiten psychologen, pedagogen, rouwonderzoekers en andere experts. (…) Rouw wordt niet expliciet genoemd in de kerndoelen van het basisonderwijs, de eisen voor het les- en toetsmateriaal. Op de meeste basisscholen wordt er geen les over gegeven, blijkt uit een rondgang van het NOS Jeugdjournaal. Ook op de pabo is rouw geen verplicht onderdeel. Daardoor krijgen niet alle leraren-in-wording les over hoe ze kinderen kunnen helpen.” Lees verder
Overlijden Herman Lombaerts
In juni overleed Prof. Herman Lombaerts, voormalig godsdienstpedagoog aan de KU Leuven. Bert Roebben schreef een herinnering over zijn grote betekenis voor het vak levensbeschouwing/godsdienst. Lees verder
Relationele en seksuele vorming en islam
“Relationele en seksuele vorming voor islamitische kinderen: dat kan best spannend en ingewikkeld zijn, maar ook mooi en leuk en inspirerend,” schrijft onderzoeker Antoinette Kroes (bron LinkedIn). Ze vervolgt: “Samen met Judith Rijnbende en Dilana Schaafsma, PhD onderzoeken we deze lessen op een islamitische basisschool. De godsdienstdocent op deze school heeft een methode ontwikkeld die aansluit bij de verplichte kerndoelen én bij het geloof. Een cultuur- en religiesensitieve benadering is nodig om kinderen toe te rusten om gezonde, veilige en plezierige relaties aan te gaan. In Trouw lees je vandaag meer over ons onderzoek, het waardevolle werk van Abdellah Mehraz en het interessante onderzoek van Kamel Essabane.” Lees het artikel
Dode Zeerollen
De Faculty Religion, Culture and Society van de Rijksuniversiteit Groningen schrijft in een bericht: “€2,5 miljoen voor Mladen Popović om meer over de Dode Zeerollen te weten te komen! In het project Tracing Scribes and Scrolls willen hij en zijn team de herkomst en het ontstaan van de Dode Zeerollen achterhalen met behulp van analytische chemie, kunstmatige intelligentie en paleografie (handschriftkunde). Zo willen ze achterhalen waar de schrijvers van de Dode Zeerollen hun werk deden en op die manier voor het eerst heel concrete plekken van literatuur, creativiteit en sociale netwerken van intellectuelen in het oude Judea in kaart brengen. Op die manier hopen ze groepen die in de geschiedenis nauwelijks zichtbaar zijn, zichtbaar te maken. Ook hopen ze nieuw licht te werpen op de verspreiding van Bijbelse en vele andere soorten teksten in het oude Judea en mogelijk daarbuiten.” (bron: LinkedIn). Verschillende media zoals Historiek schreven over het onderzoek.
Geweld tegen moskeeën
Cijfers maken duidelijk dat moskeeën steeds vaker het doelwit zijn van geweld. “Het is niet meer incidenteel, het is een structureel probleem geworden,” schrijft Trouw. Lees verder
Tentoonstelling Geloof
Stephan Sanders, Arnon Grunberg en Naima Tair droegen bij aan een nieuwe tentoonstelling over geloof in Museum Gouda. Het museum schrijft erover: “Wat zijn jouw rituelen? Wie kan je vergeven? Wat geeft jou rust? Of je nu religieus bent of atheïst, iedereen gelooft wel ergens in. De tentoonstelling Geloof onderzoekt wat ons houvast geeft in roerige tijden. Iconische kunstwerken uit de collectie van het Rijksmuseum ontmoeten persoonlijke verhalen” (bron: Museum Gouda). In de pauscast werd naar aanleiding van de tentoonstelling met Stephan Sanders en Arnon Grunberg besproken. Bekijk de uitzending
De mooiste kerk
Trouw verkiest deze zomer de mooiste kerk. Lees verder
Lego
Bouwkundig consultant bouwt met Lego synagogen na. Hij wil er het joodse leven mee laten zien. In Trouw vertelde over zijn beweegredenen. Lees verder Lego bracht onlangs iets heel anders uit: een 12.000-delige Sagrada familia bouwset. Lees verder
beeld: wayhomestudio van Magnific