Cabaretier Piet van Eeghen: “Er is eigenlijk geen waarheid die je in woorden kunt vangen”

In de interviewrubriek Zin in kunst spreken we kunstenaars. We vragen hun hoe zingeving in hun werk aan de orde komt. De eerste is cabaretier Piet van Eeghen, momenteel staat hij in de theaters met zijn tweede voorstelling De Lieve Vrede. Piet was een tijd leraar wiskunde en brak in 2022 door met de publieksprijs op het Leids Cabaret Festival. In 2024 werd hij met het lied Levenslied genomineerd voor de Annie M.G. Schmidt prijs. Het is een ochtend kort voor de voorjaarsvakantie begint als we videobellen. Die vakanties gaan voor Piet niet meer op. “Ik heb mijn wiskundedocententas aan de wilgen gehangen. Dat is klaar.”

Waarom sta je op het podium?

“Ik had nooit zo’n enorme drang om op het podium te gaan. De muziek ging eigenlijk vooraf aan het optreden. Ik ben liedjes gaan schrijven, dat ontstond gewoon en dat leek me heel leuk. Toen ik die liedjes had, wilde ik die wel delen met mensen. Het delen van de muziek met anderen was in eerste instantie de reden om op het podium te gaan staan. Langzamerhand is dat gegroeid. Dingen maken en die met het publiek delen, op zo’n avond met elkaar momenten hebben. Het delen van het menselijk tekort met een zaal, daarom lachen en misschien ook ontroerd raken. Dat vind ik heel fijn om te doen: de verbinding zoeken met allemaal willekeurige mensen.”

Welke rol speelde kunst in jouw leven op de middelbare school?

“Op de middelbare school was ik vooral bezig met vrienden en grapjes maken. School boeide me niet zo, een 5,5 halen was prima. Toch was er kunst. In de derde klas deed ik mee aan het schooltoneelstuk en dat was voor mij een heel fijn moment. Ik was daarvoor best verlegen en bloosde snel als ik voor groepen sprak. We speelden voor veel mensen en dat heeft me echt heel veel zelfvertrouwen gegeven. Het bracht me in contact met podiumkunst. Sindsdien ben ik veel meer op mijn gemak in het spreken voor groepen. Muziek was al mijn grote liefde, dat deed ik vooral thuis en met vrienden in bandjes. Het belangrijkste aan kunst vind ik misschien wel de kunst van het verleiden. Het mag nooit opdringen zijn. Een pianoleraar wist mij te verleiden doordat ik zelf mocht kiezen wat we speelden. Dat heeft mijn ogen geopend.”

Welke boodschap hebben je programma’s?

“Ik denk dat er wel een boodschap in zit, maar vooral impliciet. Op het moment dat je weet wat je met iets wilt vertellen, wordt het eigenlijk niet zo interessant. Dat hoorde ik laatst ook Micha Wertheim zeggen en dat vond ik heel raak. Mensen komen niet naar het theater om te horen dat ze hun telefoon minder moeten gebruiken. Het is interessanter om iemand te zien die worstelt, die opties overweegt en er toch niet helemaal uitkomt. Dat is meer wat het leven is. Zonder: dit is het probleem en dit is de oplossing.”

Wat betekent zingeving voor jou?

“Ik ben daar eigenlijk nooit zo mee bezig. Het leven voelt voor mij heel vanzelfsprekend, dat is intuïtief. Ik heb daar geluk mee. Lesgeven voelde altijd heel zinvol. De interactie met leerlingen, hun emotionele rollercoaster, daar onderdeel van zijn of toeschouwer. Dat gaf altijd een goed gevoel. Met cabaret zit dat nu ook in het geraakt worden van mensen: gelach, ontroering, erkenning. Daar zit de zingeving.”

Wat geeft zin?

“In lastige tijden merk ik dat relaties tussen mensen alles zijn. Dat biedt troost en maakt het de moeite waard. Filosofisch gezien ben ik groot fan van het boeddhisme. Daarin gaat het om dingen met aandacht doen en om bewustzijn. De mens heeft emoties en gedachten, maar kunnen we daar nog een stap boven gaan staan? Bewustzijn van gedachten en emoties, niet volledig samenvallen met wat je denkt of voelt. Veel ellende komt voort uit reactief zijn. Een mooi doel zou een liefdevollere samenleving zijn. Ik luister vrijwel dagelijks naar Eckhart Tolle. Dat vind ik een heerlijke kijk op het leven, daar kan ik geen speld tussen krijgen. Woorden zijn uiteindelijk heel beperkt. De zin van het leven is niet in woorden te vatten. Elke zin is bij voorbaat niet de waarheid. Het zit meer in stilte en in aandacht.”

Hoe komt zingeving aan de orde in je programma’s?

“In mijn eerste voorstelling ging het veel over gedachten, over wat voor bizarre kronkels er allemaal in mijn hoofd zitten en hoe je daarmee omgaat. Daarom ook die titel De Verlichting Nabij. Ik maak het niet belachelijk, hooguit mijn eigen perspectief. Met mijn tweede voorstelling De Lieve Vrede ben ik echt nog aan het zoeken. Ik zit volop in de try-outfase. Dan merk je pas op het podium wat je er eigenlijk zelf van vindt. Soms vertel je iets en denk je ineens: dit zeg ik alleen maar omdat ik het ergens heb gehoord, niet omdat ik het echt vind. In deze voorstelling speel ik met allerlei filosofische uitspraken. Bijvoorbeeld: ‘Je bestaat in de ogen van de ander.’ Is dat eigenlijk wel zo? Of die bekende: ‘Happiness is only real when shared.’ Is geluk echt alleen maar echt als je het deelt? Of mag je ook gewoon in je eentje naar een zonsondergang kijken zonder dat online te zetten? Ik onderzoek of dat wel zo is. Er is eigenlijk geen waarheid die je in woorden kunt vangen. Dat vind ik juist prettig.”

Wat herinner je je van het vak levensbeschouwing, als je het vroeger had?

“Nee, ik had geen levensbeschouwing. Ik had wel maatschappijleer, maar dat is wel echt iets anders. Dat had ik eigenlijk ook maar één jaar, in de vierde klas. Bij maatschappijleer bespraken we gewoon de wereldproblematiek.”

Over welke levensles zou je wel eens les willen geven?

“Ik zou iets doen met gedachten. De vraag: ben je wat je denkt? Is het erg om een negatieve gedachte te hebben? Wie scheldt er wel eens iemand uit in zijn hoofd, of heeft neurotische gedachten? Het creëren van afstand tot gedachten, niet ermee samenvallen. Dat had ik zelf graag eerder geleerd.”

De volgende deelnemer is schrijver (tevens leraar Nederlands) Martijn Simons van wie in april 2026 het brievenboek Beste meneer Simons, verschijnt. Welke vraag zou je hem willen stellen? 

“Ik had de vraag: Waar schaam jij je voor en over welk onderwerp durf je nu nog niet te schrijven?”

Meer over het programma De Lieve Vrede en de volledige speellijst vind je op Piet van Eeghen – Cabaretier.

Het gesprek met Martijn Simons lees je in Narthex 2026.2. 

Foto: Mariet Dingemans