Start Centrum voor Religie in de Publieke Sfeer
Om de opening van het Centrum voor Religie in de Publieke Sfeer luister bij te zetten, vond donderdag 20 februari bij Tilburg University het minisymposium “Geloof het of niet: religie is overal!” plaats. Het nieuwe centrum ‘CRiPS’ richt zich op multidisciplinair onderzoek naar religie als maatschappelijke kracht, die zowel verbindt als verdeelt.
Kees de Groot opende het symposium met een inspirerende inleiding over de verrassende manieren waarop religie steeds opnieuw opduikt, hoe tegendraads dat soms ook lijkt. Zo zien we een sacraal karakter in sport, kapellen op festivals, de groeiende populariteit van ritueelbegeleiding en de aanwezigheid van religie in popcultuur. Ook het maatschappelijk belang van geestelijke verzorging, het spel met religie in de kunst en de sacralisering van politieke ideologieën – denk aan Trump en Poetin – zijn treffende voorbeelden. Daarnaast zijn er aanwijzingen voor een hernieuwde interesse in religie, zoals jongeren die (zij het in bescheiden aantallen) terugkeren naar kerken, bekering tot de islam en de bloei van migrantenkerken. Religie is vloeibaar en alomtegenwoordig.
Na de inleiding werden vijf (aankomende) onderzoeken kort gepresenteerd en besproken met de zaal. Het eerste onderzoek richt zich op de ‘zelfhulpindustrie’ en onderzoekt hoe zelfsacralisering en het heilig verklaren van het zelf een rol spelen in een tijd waarin identiteit niet langer wordt overgeërfd binnen een vaste levensbeschouwelijke traditie. Het tweede onderzoek belicht de neoliberalisering van religie, waarbij religie steeds meer als een consumptieproduct wordt benaderd en we vanuit onze toegenomen autonomie een hoge verwachting hebben van individuele verantwoordelijkheid en de relatie ten aanzien van de overheid opnieuw bepalen. Het derde onderzoek gaat in op de groei van moreel, politiek en religieus conservatisme onder jongeren. Het vierde onderzoek onderzoekt hoe maatschappelijke dienstverlening in inloophuizen wordt vormgegeven en welke rol de oorspronkelijke religieuze identiteit en kernwaarden hierin spelen. Het vijfde onderzoek richt zich op de groepen die nieuwe vormen van spiritualiteit zoeken en vormen. Het onderzoekt hoe zij bewuste keuzes maken uit het spirituele aanbod – waarbij een persoonlijk ‘do-it-yourself’-palet ontstaat – en hoe zij hun eigen spiritualiteit en verbinding met collectieven ervaren.
Het zijn vijf thema’s die naar verwachting ook docenten levensbeschouwing en godsdienst de nodige nieuwe kennis kunnen gaan leveren. Goed om het centrum de komende tijd te volgen. We zullen als VDLG ook relevante activiteiten van het centrum delen.
Waarom religie een grotere rol speelt in onze levens dan je verwacht | Tilburg University